OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



vrijdag 16 januari 2015
verhalen | vliegende vorsten verhalen | shahname middeleeuwen italië fabelwezens | griffioen 

betekenis van het vliegreisje



De vliegreis van Kay Kavus en die van Nimrod, die probeerde de god van Abraham te doden, waren in de islamitische wereld een voorbeeld van menselijke overmoed. Men kon (mocht) de geheimen van God immers niet doorgonden.

Maar wat is de betekenis van Alexander's luchtreis zoals deze vaak in de christelijke, romaanse kunst werd verbeeld? De mens is altijd al gefascineerd geweest door het onmogelijke, dus ook door het vliegen. Ook de middeleeuwer kende die fascinatie en hield het onmogelijke soms voor mogelijk. Fabeldieren die écht bestonden – er waren relieken van griffioensklauwen! – en een Alexander die zijn grenzen verlegde. De wonderen van de wereld .... dat beeldde de middeleeuwer af.

Sommige kunsthistorici zien de vliegende Alexander als een negatief symbool, nl. van menselijk trots en hoogmoed. Vandaar dat de vliegende Alexander werd afgebeeld bij andere negatieve gebeurtenissen, zoals de zondeval of de bouw van de toren van Babel. Aan de andere kant werd Alexander ook in het positieve gezelschap van het Lam Gods – zoals hier in het Italiaanse Matrice en in Soest – , van apostelen en andere heiligen weergegeven. Dan is de luchtreis van Alexander toch eerder een voorbeeld voor de goede gelovige, die uiteindelijk wél de hemel hoopte te bereiken. 

Al brevierend zagen de monniken van Moissac de vliegende Alexander opstijgen, maar ze zagen hem ook onverrichterzake terugkomen. De hemel was voor de 'ongelovige' Alexander onbereikbaar. De monniken probeerden met hun levensstijl en geloof dát te verkrijgen wat de grote Alexander niet lukte!

Aan vijf dagen heb ik zeker niet genoeg. Vandaar morgen verder met ... de Byzantijnse vliegende Alexander!

beeld & woord © conens & van wiechen