OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



vrijdag 08 mei 2015
nederland 

het amsterdamse gezicht van vrede



 

De bouw van een nieuw stadhuis in Amsterdam was nodig. Vondel beschreef het bestaande stadhuis als een "ijs'lijck rottennest" waar muizen en ratten zich tegoed deden aan kaarsen en papieren. Maar ja, de tachtigjarige oorlog maakte uitvoer van de nieuwbouwplannen onmogelijk. Maar uiteindelijk werd enkele weken vóór de officiële ondertekening van de vrede van Münster (1648) de eerste heipaal geslagen (20 jan) en in de zomer van dat jaar werd bekend gemaakt dat het bouwontwerp van Jacob van Campen was gekozen.

Op het hoogste punt van de voorgevel aan de Dam staat een bronzen Pax (Vrede) met in de ene hand een olijftak en in de andere de Mercuriusstaf. Het is duidellijk dat Vrede in zo'n stad als Amsterdam de handel bevorderd en dus zwaait ze met de staf van de handelsgod bij uitstek: Mercurius! De hoorn-des-overloeds aan haar voeten is op bovenstaande afbeelding net niet te zien.
Op de lage hoekpunten van het timpaan wordt Pax bijgestaan door haar 'zusters' Prudentia (Voorzichtigheid) en Justitia. Op de achtergevel staat Atlas – symbool van het universum – op top en hij is vergezeld van Gematigheid  en Waakzaamheid.

De boodschap is duidelijk: de universele vrede bijgestaan door de genoemde deugden maakt handel en dus voorspoed mogelijk. Een boodschap die in de timpanen – de Amsterdamse stedemaagd omringd door wereldzeeën en (verre) continenten – nog eens onderstreept wordt.

Het stadhuis in Amsterdam is een prachtig voorbeeld van hoe men in de zeventiende-eeuwse Nederlanden dacht en hoe men de politieke, morele en religieuze gedachten en plichten vorm gaf in reliëfs, schilderijen en standbeelden die verwijzen naar oudheid of bijbel.

Stadhuis van Amsterdam .... een van mijn favorieten!

beeld & woord © conens & van wiechen