OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



maandag 06 juli 2015
middeleeuwen italië 

verona veel meer dan romeo & julia



 

Wie Verona zegt, denkt aan opera in de Romeinse arena of aan de trieste, maar weinig historische liefde tussen Romeo & Julia. En inderdaad, de meeste bezoekers aan Verona verzamelen zich aan de voet van hét balkonnetje van het zogenaamde huis van Julia. Iedereen maakt druk foto's. Slechts weinigen bezoeken ook daadwerkelijk dit Huis van Julia. Dat is jammer, want het is een charmante museumpje met leuk, vooral vijftiende-eeuw geglazuurd aardewerk.
Eigenlijk is – wat mij betreft – Nicolaus hét hoogtepunt van Verona. Nicolaus of Nicolo was een beeldhouwer die werkte in Noord-Italië (Verona, Ferrara) en Duitsland in de twaalde eeuw. Dankzij het feit dat hij zijn werk af en toe signeerde, is hij een écht individu geworden in tegenstelling tot zijn vaak anoniem gebleven beeldhouwer-collegae. Rond 1138-1139 werkte hij in Verona, waar hij zowel de kathedraal als de San Zeno kloosterkerk voorzag van beelden en reliëfs. Op de San Zeno heeft hij zeker tweemaal zijn naam weergegeven, waarbij hij zichzelf lof toedicht. Nicolaus was een beeldhouwer, die - zo zal ik deze week laten zien - naast de bekende religieuze voorstellingen hield van verhalen, van legendarische ridderfiguren.
Op het eind van de middag staat de gevel van de San Zeno pachtig in het volle, warme zonlicht. Omdat het al tegen het einde van de middag loopt, gaan we allereerst naar binnen. Daar is veel moois te zien. Het prachtige altaarstuk (1458) van Andrea Mantegna is een van de toppers. Na sluiting van kerk en kloostergang hebben we al de tijd voor de kerkgevel (afb), voor de 24 prachtige bronzen reliëfs (rond 1100) van de kerkdeuren én het beeldhouwerk van Nicolaus.
Op enkele van die bronzen reliëfs werden – naast scènes uit het oude en nieuwe testament –taferelen uit de bewonderingswaardige loopbaan van de patroonheilige vereeuwigd. Van deze heilige Zeno, patroonheilige van Verona en Pistoia, zijn weinig echt historische feiten bekend. De middeleeuwer geloofde dat de vierde-eeuwse Zeno een perfecte bisschop van Verona was geweest, een verwoed visser en een gedreven zielzorger die duivels uitdreef, goud onder de armen verdeelde en zelfs na zijn dood een overstroming wist tegen te houden.

Door de in de vijftiende eeuw (opnieuw?) aangebrachte polychromie werkt Zeno's afbeelding in het timpaan van de hand van Nicolaus (ca. 1138) erg levendig. In het midden staat Zeno op de duivel die hij zo vaak te slim af was. Als een triomfator plet de heilige de duivel onder zijn voeten en Zeno zegent de inwoners van Verona, die links en rechts zijn afgebeeld, links het voetvolk en rechts de ridders. Ze stonden symbool voor alle inwoners van de stad.
Morgen meer werk van Nicolaus .....
beeld & woord © conens & van wiechen