OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



woensdag 15 juli 2015
romeinen | mozaïeken middeleeuwen | waterspuwers italië frankrijk dieren 

vlliegend nijlpaard



 

Het Noord-Franse Laon ligt een rustig dagje autorijden van ons huis en dus een heerlijk plek om de eerste "overnachtings-stop" te maken; temeer daar Laon een schitterende kathedraal heeft. Altijd even een laat bezoekje brengen. Vaak is er iets nieuws te zien dat ons de vorige keer niet was opgevallen ..... Dit keer zagen we aan de westgevel voor het eerst in ons leven een vliegend nijlpaard.
We hadden al duivels, gekke gedrochten en fabelwezens gezien, maar een vliegend nijlpaard?

Nee nog nooit. Maar als we die vleugels wegdenken, ziet het nijlpaard er vrij realistisch uit én daardoor voelden we bij deze waterspuwer "nattigheid". Want kende de middeleeuwer een nijlpaard wel voldoende om hem zo levensecht uit te beelden?

De Romeinen kenden het dier, jaagden erop, beeldden het meer dan eens af – zoals op het schitterende grote mozaïek van Palestrina (Italië, afb.) – en associeerden het logischerwijs met Egypte. Nijlpaarden werden ook wel gevangen om in het amfitheater "op te treden".

De geletterde middeleeuwer kende het nijlpaard van de antieke beschrijvingen, die lang niet allemaal juist waren, en dacht dat het een soort krokodilachtig of paardachtig mensgevaarlijk wezen was. Hoe was het dan mogelijk dat de beeldhouwers van de kathedraal in Laon een zó realistisch nijlpaard konden verbeelden? Toeval? Of .....

Juist, het vliegende nijlpaard is niet middeleeuws!

In de negentiende eeuw had men - zeker dankzij architect Viollet-le-Duc - in Frankrijk aandacht voor die gotische gebouwen en veel gebouwen werden gerestaureerd. Vooral de waterspuwers waren aan vervanging toe en ook in de negentiende eeuw hield men wel van een klein grapje. Overigens vandaag de dag is het ook voor kenners en restauratoren soms moeilijk een middeleeuwse van een negentiende-eeuwse waterspuwer te onderscheiden .... maar dus niet bij de nijlpaard-waterspuwer van Laon!

beeld & woord © conens & van wiechen