OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



vrijdag 17 juli 2015
fabelwezens middeleeuwen | waterspuwers spanje 

middeleeuwse ego, competitie?



 

Voor middeleeuwse waterspuwers vallen we, soms letterlijk (omdat we teveel naar boven kijken!). We komen ze overal tegen of we zoeken ze op - maakt niet uit. Bizarre monstertjes, duiveltjes, af-en-toe mensen .... Allerlei theorieën zijn gelanceerd om hun aanwezigheid te verklaren. De moderne mens wil altijd weten: waarom? voor wie? Eén ding valt direct op: je moet enige moeite doen om ze te zien. Een verrekijker of telelens is aanbevolen; dan pas zie die waterspuwers goed. Hoe kon de middeleeuwer dan die zó ver boven hem geplaatste waterafvoeren met al die leuke details zien? Als de geestelijkheid de gelovige een les wilde leren dan werd dat op ooghoogte in steen of schildering duidelijk naar voren gebracht. Dus het lijkt onwaarschijnlijk dat die waterspuwers een les hebben voor de "gewone" middeleeuwer.

Geen onderricht, waarom dan niet een eenvoudige waterafvoer, zonder allerlei bijzondere wezentjes? Als de middeleeuwer zou menen dat hij engelen, heiligen of andere hemelbewoners moest plezieren, dan zou hij toch wel passender en lieflijker vormen hebben gekozen.

De beeldhouwers maakten deze gotische waterspuwers – zoals deze (afb) aan de kathedraal van Burgos (Spanje) – dus niet voor zijn tijdgenoten beneden op straat. De beeldhouwer kon in dit soort werk "in de marge" zijn eigen creativiteit uiten, maar zat er nog meer achter? Zette hij door die waterspuwer zijn eigen "stempel", benadrukte hij zijn eigen ego? Hadden de beeldhouwers onder elkaar mischien ook een soort afspraak, een soort wedstrijdje: wie heeft de mafste, de mooiste, de leukste gemaakt?

beeld & woord © conens & van wiechen