OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



maandag 15 april 2019
verhalen middeleeuwen | kloostergang middeleeuwen fabelwezens | sirene cyprus 

de sirenen van bellapais



 

Een kapittel is een hoofdstuk uit de kloosterregel die werd voorgelezen aan de monniken van een klooster die daarvoor samenkwamen in een aparte ruimte. In deze kapittelzaal werd ook gesproken over de dagelijkse gang van kloosterzaken, voorgelezen uit de bijbel én monniken beleden er hun zonden en ontvingen daarvoor hun straf. Vandaar ons woord: kapittelen.
De kapittelzaal lag meestal aan de kloostergang; zo ook in het Bellapais-klooster op Cyprus dat in de veertiende eeuw werd gebouwd. Het eens zo prachtige complex werd uitgewoond, geplunderd en gebruikt als opslagplaats, als koestal, als militair hospitaal. Kortom: nu is het een ruïne.

In de resten van de kapittelzaal zijn nog de versierde kraagstenen - soort consoles in de muur waarop de gewelfribben beginnen - te zien. Hier en daar groeien toefjes onkruid spontaan uit de muur. Het stenen gebladerte op een van de kraagstenen lijkt door te groeien in het échte groen. Een andere kraagsteen houdt mijn aandacht vast. Verrekijker ter hand genomen. Behalve bladeren zie ik twee vrouwenhoofden met lange haren en tussen hen in een man!
Een van de eersten die de monumenten op Cyprus wetenschappelijk bestudeerde én tekende was de Franse archeoloog en kunsthistoricus Camille Enlart. In zijn prachtige boek L'art gothique et la renaissance en Chypre, dat in 1899 verscheen, beschreef hij deze kraagsteen als "een man (waarschijnlijk Odysseus) tussen twee sirenen die hij met beide handen vastgrijpt".
Als deze interpretatie juist is, dan lijkt het mij niet zozeer Odysseus, maar "de" man in het algemeen afgebeeld: de man die door "de" vrouw verleid wordt.
Een waarschuwend vingertje voor de celibatair levende monniken!

 

© drs Annet van Wiechen