OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



maandag 23 september 2013
spanje middeleeuwen | sarcofagen middeleeuwen dood 

kleurrijk verdriet



 

In de oude kathedraal van Salamanca (Spanje) zijn prachtig gepolychromeerde grafmonumenten bewaard gebleven. In speciale muurnissen plaatsten nabestaanden de sarcofaag met gisant (ligbeeld) op de deksel. In het geval van doña Elena rust de stenen sarcofaag op drie stenen leeuwen met hun bekken open.

De liggende levensgrote Elena 'staart' al eeuwen naar het gewelfje van haar nis waar in heldere kleuren het Driekoningen-bezoek aan Maria en Jezus zijn geschilderd, inclusief stralende ster. Helemaal rechts gaf de schilder een vrouw - waarschijnlijk Elena zelf - biddend op haar knieën weer.
Op haar sarcofaag is het overlijden van Elena verbeeld. Hoewel de gezichtjes enigszins zijn beschadigd, zijn de treurenden goed te zien, letterlijk met de handen in de haren van verdriet.

De in onze ogen wellicht vrij emotionele taferelen waren gebruikelijk in middeleeuws Spanje. Aanwezigen trokken aan hun haren, scheurden hun kleren, krabden hun gezicht en vooral vrouwen schreeuwden hun verdriet uit. Hoewel de geestelijkheid lang niet altijd even blij was met deze nogal extroverte manier van rouwen, werd het vaak op middeleeuwse sarcofagen afgebeeld. Ook op die van Elena waar de achterblijvers bij haar dood in 1272 in groene, gele, rode, bruine en oranje gewaden huilend en harentrekkend werden vereeuwigd.