OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



maandag 14 januari 2013
italië | florence italië renaissance 

renaissance boer



Wie Italiaanse renaissance zegt, denkt direct aan de Grote Namen van de Michelangelo's, van pausen, hertogen en rijke families. Maar wie zorgden dat de Grote Namen goed konden eten en uitbundig drinken? Dat waren de boeren; zij waren de basis van de renaissance-samenleving.
Wat weten van hen? Weinig. Maar gelukkig hebben (kunst)historici steeds meer oog en tijd voor het geschreven "economische" woord: contracten en andere door notarissen opgestelde documenten. De renaissance-elite legde veel opdrachten aan wijnboeren, aan handelaren, aan kunstenaars of aanstaande schoonzoon in contracten vast.

Benedetto Del Massarizia was een slimme boer. Hoewel hij zelf niet kon schrijven liet hij elk contract dat hij afsloot door de notaris vastleggen in zijn eigen 'dagboekje'. Zo liet hij zijn economische leven na in twee perkamenten boekjes, teruggevonden in het archief van Siena. Benedetto was een 'beetje' rijk of liever: hij was minder arm dan zijn buren. Hij was gewoon ietsjes slimmer, omdat hij al de contracten die hij sloot ook voor zichzelf in zijn boekje liet opschrijven. Zó kon hij minder makkelijk beduveld worden en was hij in staat de andere contractant aan diens verplichtingen te houden.

Benedetto bezat een kalkoven, ossen, varkens, een groentetuin, graanvelden, wijngaarden en stukken grond die hij braak liet liggen. Op allerlei manieren probeerde hij de eindjes aan elkaar te knopen, leende geld en loste zijn leningen af met geld of met goederen, zoals wijn, hout of kalk. We lezen over zijn moeizame strijd om het naakte bestaan, over de financiële problemen die er ontstonden toen er teveel dochters waren die de huwbare leeftijd bereikten (Benedetto's neef had 14 kinderen: drie jongens en elf dochters!), over de rampspoed veroorzaakt door plunderingen van ongedisciplineerde huurlingen of over de gedwongen leningen die Siena eiste van alle belastingplichtigen in tijden van oorlog!

In totaal had Benedetto zeven kinderen (althans die in zijn dagboekjes genoemd werden): drie dochters en vier zonen. In tijden dat het hem en zijn familie goed ging, liet hij een houten bedstede maken en een leren "riem met gouden en zilveren knoppen". Zijn rode kousen kocht hij op afbetaling! Aan het eind van zijn leven ging het Benedetto slechter en moest hij om enkele schulden te betalen zelfs huisraad verpanden.
Benedetto stierf iets vóór 1502, het jaar dat Michelangelo in Florence begon aan zijn beroemde David.