OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



maandag 03 september 2012
middeleeuwen fabelwezens | sirene duitsland 

de sirene van remagen



 

Veel van het middeleeuwse klooster van Remagen (Duitsland) is niet bewaard gebleven. Wél de grote en kleine ingangsportalen (rond 1200) tot het kooster, fraai versierd met fabelwezens. Links is nog de kerkdeur van de neo-romaanse kerk te zien.

Het meest gebiologeerd zijn we toch door de middeleeuwse poorten en vooral door de vliegende Alexander & een vrouwelijk wezentje mét visstaart én vogelpootjes. De roeispaan in haar hand plaatst haar duidelijk (net als  haar staart) in de zee; zij is de sirene.
Nou kennen wij de verleidelijke en muzikale sirenen al sinds Homerus (Odysseus) en elders lezen we dat de Sirenen ooit Proserpina's vriendinnen waren en dat alleen zanger Orpheus de sirenen kunnen overtreffen met zijn gezang!

 

 

De middeleeuwer kende dit fabelwezen ook. De associatie met de zee was zó sterk dat de sirene een visstaart kreeg. Verleiding en vrouw horen bij elkaar, althans volgens de middeleeuwer. En zó werd de sirene een vis-vrouw, bij uitstek het symbool voor de vrouwelijke verleidingskunsten. Dat vogel-element bleef ook bekend in de middeleeuwen, vandaar de vogelpootjes.
Zo 'groeide' de sirene uit tot zeemeermin met pootjes die nog twaalf keer per jaar - op de eerste maandag van de maand om precies twaalf uur - van zich laat horen (in die hoedanigheid is ze in 2012 precies 193 jaar jong); het kan verkeren!

© drs A. van Wiechen