OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



dinsdag 21 juli 2015
fabelwezens italië | rome middeleeuwen | mozaïeken verhalen | legenden 

de heilige & de phoenix in mozaïek



 

In zijn dertiende-eeuwse heiligen-overzicht gebruikte Jacobus de Voragine in zijn Gulden Legenden maar heel weinig woorden voor de heilige van 21 juli .... de maagd Praxedis die samen met haar zusje Pudentiana het christelijk geloof aannam, haar bezittingen aan de armen gaf en in 165 zou zijn gestorven. Over een eventueel martelaarschap wordt niets gezegd.

Haar naam zou ons eerlijk gezegd niets veel hebben gezegd, ware het niet dat de kerk aan haar gewijd - in Rome - een schitterende negende-eeuwse kerk is, waar nog een deel van de oorspronkelijke mozaïeken te zien is. En van mozaïeken waar we ze ook vinden, in Romeinse huizen, kerken of moskeeën  ..... we krijgen er altijd goede zin van.  

In de absis van de Santa Prassede zijn in kleurige steentjes de paus verbeeld die de kerk in de negende eeuw liet bouwen, en naast hem de heilige Praxedis en de haar omarmende Paulus. Dit keer krijgen we de goede zin vooral van de vogel – met een soort stralenkrans – die staat op een palmtak; het is de feniks of phoenix.

Of de figuurlijke wieg van deze wonderlijke vogel nu in de Egyptische, Babylonische of zelfs Myceense traditie ligt, hij is in ieder geval millennia "jong" en leeft al die tijd tussen de oren van mensen.

Het is een kleurrijke, maar eenzame vogel die zonder maatje door het leven gaat. Elke 340 of vijfhonderd of duizend jaar maakt de feniks zijn eigen brandstapel en verbrandt zichzelf. Na drie dagen herrijst de feniks via een worm uit zijn eigen as. Een gouden zonnevogel die staat voor het positieve in de cyclus natuur, voor de hergeboorte van goden en mensen in welke religieuze zienswijze dan ook.

Deze mozaïek-feniks in Rome mag dan in die negende-eeuwse context de aanwezigheid van Christus symboliseren – toepasselijk bij de heilige Praxedis – , wij zien de phoenix nu liever als een metafoor: uit een moeilijke situatie komt iets moois en goeds.

beeld & woord © conens & van wiechen