OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



dinsdag 28 juli 2015
egypte ezel italië romeinen romeinen | hadrianus romeinen | mozaïeken 

egypte in mozaïek, datering



 

Gisteren de eerste kennismaking met het Palestrina-Nijlmozaïek. Ruim drie eeuwen proberen onderzoekers het mozaïek te dateren. De datering is vaak nauw verbonden met de mogelijke interpretatie. Duidelijk is dat Egypte's Nijl is afgebeeld. Op het mozaïek komen typisch Egyptische taferelen voor, zoals papyrusbootjes, lotusbloemen (afb.) en tempels (hieronder met man op ezel!). Ook lijkt het zeer waarschijnlijk dat het in Alexandrië of door Alexandrijnse mozaïekleggers werd ontworpen en gemaakt.

Zou het de verovering van Egypte door Alexander de Grote voorstellen? Dan is het mozaïek wellicht te dateren in de derde eeuw vC.

Nee, niet Alexander's verhaal is weergegeven, maar dat een van zijn opvolgers, een van de koningen van Egypte die in de derde eeuw vC een verkenningsreis liet maken naar het zuiden, naar Ethiopië. Dat kale, barre land met die merkwaardige mensen en dieren is afgebeeld op het bovenste deel van het mozaïek (afb).

Nee, we zien het verhaal van de bloedmooie Helena, de aanleiding van de Trojaanse oorlog. Herodotus, de vader van de geschiedschrijving, beschreef in de vijfde eeuw vC zijn belevenissen in Egypte. Zijn boek is nog steeds een belangrijke bron van informatie. Hij vertelde dat hij hetvolgende verhaal in Egypte hoorde: Helena was weliswaar door de Trojaanse koningszoon Paris geschaakt, maar ze heeft Troje nooit bereikt. Toen Paris met de ontvoerde echtgenote en de schatten van Menelaos, zijn Griekse gastheer, stiekem Sparta verliet en met zijn schip naar huis wilde, kwam hij in een enorme storm terecht. Het schip strandde op Egyptische kust. De Egyptische koning stuurde Paris, die zijn gastheer zo schandelijk had bedrogen, weg en Helena bleef veilig in Egypte achter. Pas nadat ze Troje hadden ingenomen met het 'paard' en Helena nergens konden vinden, geloofden ze pas dat de vrouw inderdaad niet in Troje was geweest. Menelaos ging haar ophalen in Egypte. Dat verhaal nu, is op het Palestrina-Nijlmozaïek afgebeeld en het werd in de eerste eeuw vC gemaakt.

Nee hoor! Het mozaïek is in opdracht van keizer Augustus gemaakt aan het eind van de eerste eeuw vC toen hij Egypte had veroverd!

Nee hoor! We zien hier Egypte zoals keizer Hadrianus het tijdens zijn reis in 130 nC heeft gezien. Hij nam het welllicht mee als souvenir.

Nee hoor! Wat op het mozaïek werd weergegeven rond 100 vC zijn de jaarlijkse riten die samenhingen met de overstroming van de Nijl en waarbij ook de dood en het nieuwe leven van Osiris werden herdacht. Het stond symbool voor overvloed en rijkdom die te danken was aan Isis die doet denken aan Fortuna .....    

Nee hoor! Het mozaïek werd gemaakt in opdracht van Cleopatra en zij heeft het tijdens haar bezoek in Italië (46-44 vC) opgedragen aan Fortuna als een dank-je-wel voor haar zoon Caesarion (de vader was Julius Caesar).

Tja, hoe dan ook de volgende dagen geef ik u graag wat details van dit prachtige mozaïek.

beeld & woord © conens & van wiechen