OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



vrijdag 21 februari 2014
romeinen | mozaïeken italië | ostia 

de wereld onder je voeten



In het stadhuis van Amsterdam lag de hele wereld in marmer onder de voeten van de zeventiende-eeuwse burger en bestuurder. In een badgebouw in de Romeinse havenplaats Ostia ligt de wereld in zwart-wit mozaïek op de vloer. De Amsterdamse wereld is herkenbaar - de Romeinse mozaïeklegger heeft de wereld in personificaties 'neergelegd'.
Keizer Claudius, die regeerde van 41 tot 54, kreeg in zijn regeringsperiode te maken met voedselgebrek door misoogsten. Hij verzon allerlei maatregelen om de graantoevoer naar Rome veilig te stellen. Hij liet o.a. de haven van Ostia vernieuwen met twee havenhoofden en een vuurtoren. De belangrijkste gebieden die graan en andere landbouwproducten leverden waren Sicilië, Egypte, Spanje en Noord-Afrika. En juist deze gebieden zijn gepersonifieerd afgebeeld op het vloermozaïek in de thermen van Ostia gebouwd in Claudius' regeringstijd.

 

Sicilië (links) is gesymboliseerd door de drie benen met een kwaadafwerende Medusa-kop in het midden. De personificatie van Spanje (rechts) heeft een krans van olijfbladeren rond het hoofd. Romeinen roemden de olijfolie van Hispania en deze werd in miljoenen aardewerk amforen naar Rome verscheept. De 50 meter hoge afval-schervenberg in harte Rome is daarvan een stille getuige.

 

Egypte's personificatie is gesierd met een klein krokodilletje (links) en het hoofd van Noord-Afrika (rechts) is getooid met de slurf en tanden van een olifant. Alle personificaties kijken in de ogen van de winden, gepersonifieerd door mannenkoppen. Immers, zonder wind geen scheepvaart en zonder scheepvaart geen toevoer van graan en olijfolie!

Dit 'wereld'mozaïek van Ostia lag zichtbaar in het badgebouw tot in de regeringsperiode van keizer Hadrianus (117-138). Toen werd het badgebouw op keizerlijk bevel afgebroken om plaats te maken voor een brandweerkazerne. Het mozaïek bleef liggen, maar nieuwe muren en vloeren werden er overheen gebouwd. Pas een eeuw geleden legden archeologen een groot deel van het mozaïek weer bloot.
Nu maar hopen dat het onkruid niet verder oprukt ....