OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



woensdag 24 april 2019
middeleeuwen cyprus 

vreemd volk & koningen op cyprus



Koningen, huurlingen, piraten, handelaren en geestelijken .... ze kwamen overal vandaan naar het eiland Cyprus. Door de eeuwen heen kwamen ze uit Frankrijk, Italië, het Latijnse Oosten, Spanje, Byzantium, Egypte en Turkije. Ze plunderden, dreven handel, zochten asiel, ze probeerden een nieuw leven op te bouwen ....

Sinds mensenheugenis was Cyprus een eiland dat voor iedereen op een bepaalde manier aantrekkelijk was.
Zo lijkt de Santa Sophia kathedraal (nu Selimiye moskee) van Nicosia heel erg Frans gotisch en o.a. de kathedraal van Reims, waar de Franse koningen werden gekroond, was de inspiratiebron voor enkele details in Nicosia; begrijpelijk want de koningen van Cyprus werden met groot ceremonieel in de Santa Sophia gekroond. Maar sommige details zijn typisch "Cypriotisch".

 

Zoals de veertiende-eeuwse ondiepe, bijna rechthoekige nissen aan weerszijden van de drie hoofdingangen (W-portaal). Nergens in de Europese gotiek zien we zulke nissen en je vraagt je af waarvoor ze dienden.

Bovenin de nis ontwaren we twee armpjes die een kroontje vasthouden; onder dat kroontje is nog een soort haak te zien. Het lijkt logisch te veronderstellen dat er houten beschilderde panelen waren opgehangen, zoals niet ongebruikelijk in de Byzantijnse traditie. Behalve de Franse bovenlaag en Italiaanse handelaren op Cyprus was het overgrote deel van de Cyprioten Grieks-Orthodox.
Afgebeeld  werden - gezien de kroontjes - misschien wel koningen, bijvoorbeeld de koningen van het Oude Testament, zoals zij in steen aan menig Franse kathedraal zijn verbeeld.  
Mooie symboliek: de koning van Cyprus als het ware in de kathedraal verwelkomd door zijn oudtestamentische 'voorgangers'.
Een kathedraal die - als we ooggetuigen mogen geloven - verfraaid was met prachtige kleurrijke schilderingen en 'bekroond' met een blauw gewelf met gouden sterren.

In de zestiende eeuw toen de Turken (Ottomanen) Cyprus hadden veroverd werd de Santa Sophia een moskee, ontdaan van alle meubilair. Figuratieve voorstellingen werden weggehakt of verdwenen veelal onder de witkalk.
Maar zó gestript is nu wél de serene grootsheid van het monument te ervaren, de heldere vormen en de enorme pijlers. Het interieur is nu witgeschilderd; we vragen ons af: wat zou er nog onder die verf bewaard zijn gebleven van die kleurrijke schilderingen?
We zullen het voorlopig niet  weten.

 © Drs. A. van Wiechen