OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



maandag 20 april 2015
pelgrims & reizigers ottomanen museum (objecten) islam | kunst & architectuur byzantium | mozaïeken syrië 

seer schone en grote chan



 

Deze week is het nationale museumweek. Een mooie gelegenheid om u mijn favoriete musea buiten Nederland voor te stellen. Ze hebben alle vijf iets bijzonders óf ze bestaan niet meer.

Dat laatste is het geval met het eens zo leuke museum van Maaraat al-Numan (NW-Syrië), dat nu in oorlogsgebied ligt. Een kort filmpje uit 2014 laat zien dat ook het museum getroffen is.

Wij hebben nog veilig gereisd door dit gebied in de jaren negentig van de vorige eeuw. In de zeventiende eeuw reisde hier een rijke Amsterdammer: Carolus Quina die in 1668-1671 een pelgrimstocht naar Jeruzalem maakte. Hij was nieuwsgierig en geïnteresseerd en daarom reisde hij over land naar zijn bestemming. Vanuit Constantinopel (Istanbul) reisde hij naar Damascus in het gevolg van een pasja; dat was veiliger. Er waren benden actief die als ze de kans schoon zagen "niet na laten te plundere en te roove of ten minste de rysigers een tol op legge", aldus Quina die van zijn heenreis naar Jeruzalem een verslag naliet. Niet ver van Maarat al-Numan (ruim 70 km ten zuiden van Aleppo) kwamen honderd man te paard de pasja verwelkomen. Ze deden bijna niets anders "als om 't hartste te loope en den andere met een geswinthijt en raddighijt, ten plaisire van de bassa ...". In de stad Maarat al-Numan constateerde Quina "datter eenige christenen woonde. 't Is een slecht vervalle plaetsie, alleen dat het een seer schone en grote chan heeft, daar wy brave gelegenthijt hadde om wat uijt te ruste. Hier moet yder christen een halve sequien betale eer hij magh voorttrecke, eve als pasasiegelt".

De grote "chan" of karavanserai waar hij even kon rusten werd gebouwd in begin zestiende eeuw en was de grootste Ottomaanse karavanserai in Syrië. Overigens heeft Maarat al-Numan tegenwoordig een tweede karavanserai, maar die kan Quina niet gezien hebben omdat deze later (midden achttiende eeuw) werd gebouwd.

De karavanserai waar Quina even uitrustte, werd gerestaureerd en was eens een prachtig museum. Rondslenterend door het complex kunnen we ons voorstellen dat het goed toeven was in deze "chan" die van alle gemakken was voorzien (slaapplaatsen, bad, oven etc.), maar wij kwamen vooral voor de schitterende Byzantijnse mozaïeken die voor een deel op de grote open binnenplaats lagen en voor een deel aan de muren waren bevestigd.

Een personificatie van de lente – onze allereerste OudWeb-log – lacht ons vriendelijk toe en een mozaïek dat gedateerd is (511 nC) laat ons de wolvin met Romulus en Remus zien. De stichters van Rome waren blijkbaar na ruim 1250 jaar nog steeds niet vergeten.

Iemand heeft de mozaïeksmaak te pakken gehad en heeft de toenmalige Assad (vader van de huidige) vorm gegeven in mozaïek.
We denken dat dát mozaïek zeker niet meer bestaat!

beeld & woord © conens & van wiechen