OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



donderdag 05 juli 2012
middeleeuwen | kloostergang italië | sicilië verhalen | bijbel 

verrassingen in een kloostergang



Het gekwek is niet van de lucht als een horde toeristen de schitterende kloostergang in Monreale (Sicilië) bezoekt.

Wonderlijk dat zo'n groep altijd statisch rond de gids blijft staan. Waarom niet zelf op onderzoek gaan? Wat maakt het uit of je een jaartalletje mist? Zelf kijken en zien is het leukste wat er is.

Zó kom je altijd voor verrassingen en raadsels te staan. Adam & Eva zijn te herkennen, Helena en haar zoon Constantijn ook (ze houden - bijna krampachtig - het kruis vast!), maar wat te denken van die fabelwezens, die acrobaat, dat naakte mensje of .......  we kunnen onze ogen niet geloven: dit is toch? .....

 

In deze eind-twaalfde-eeuwse kloostergang vinden we een reliëfje dat ons sterk doet denken aan Mithras. Mithras: een van origine Perzische god die in het Romeinse Rijk onder soldaten zeer geliefd was. Kenmerkend voor de aankleding van Mithras' heiligdommen was een afbeelding van de god die een stier doodt. Altijd met één been op de rug van het dier trekt hij de kop achterover en doorsteekt het slachtoffer met een dolk.


Wat doet deze 'heidense' Mithras in deze middeleeuwse kloostergang? 
Foute vraagstelling, want de middeleeuwer wist niets af van Mithras of van diens ceremoniën. 
Moeten we dan ijverig de bijbel doorsnuffelen om een passende tekst te vinden die deze voorstelling als het ware 'ver-christelijkt'? Of moeten we nog dieper graven naar het waarom?

Nee, ook de middeleeuwer hield van een grapje, van spel, van allerdaagse dingen. Niet elk beeld of afbeelding moeten wij symbolisch willen duiden. Zeker in de twaalfde eeuw was het overal nog zichtbare Romeinse verleden een belangrijke bron van inspiratie, blijkbaar ook voor de beeldhouwers die in Monreale werkzaam waren: kapitelen die bijna een perfecte echo zijn van Romeinse kapitelen, naakte figuurtjes die als erosjes spelend zijn afgebeeld en dus ook een stier-met-mens reliëf op een kapiteel met bijna Romeinse acanthusbladeren!

Kijken en zien, urenlang in die middeleeuwse kloostergang van Monreale, maar een 21ste-eeuwer zal nooit alles (hoeven te) begrijpen en da's maar goed ook. Op die manier is het heerlijk ongecompliceerd genieten van het beeldhouwersvakmanschap van ruim achthonderd jaar geleden.