OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



maandag 16 maart 2015
renaissance ottomanen italië | florence islam | kunst & architectuur duitsland turkije 

geschilderd & geknoopt



 

Vorige week donderdag liet ik de denkende schrijver Hieronymus, geschilderd door Ghirlandaio zien. Dat tapijt dat onder de lezenaar ligt is een mooi voorbeeld van de populariteit toen van 'orientaalse' of 'oosterse' tapijten. In onze contreien schilderden Van Eyck en Memling onder Maria's voeten vaak ook zo'n 'Turks' tapijt. Immers deze tapijten waren zeer kostbaar en werden daardoor geacht een goede ambiance te zijn voor Maria en haar kind.

Vanaf begin veertiende eeuw verschenen de uit het oosten – o.a. uit het Ottomaanse rijk en  Perzië – geïmporteerde tapijten op westerse schilderijen. Voor het tapijt-onderzoek van groot belang, want échte geknoopte of geweven tapijten uit die periode zijn amper bewaard gebleven.

Ghirlandaio schilderde een tapijt met een rand die sterk doet denken aan de rand van een tapijt in het Berlijnse Museumsinsel. Dit geknoopte exemplaar is iets later en werd in de eerste helft van de zestiende eeuw in Turkije geknoopt. De rand bestaat uit een hoekige decoratie die sterk doet denken aan het 'kufisch', het Arabische schrift uit de vroege islamitische periode. Hier betekent het niets en is het alleen bedoeld als sierlijke decoratie;  het wordt daarom 'pseudo-kufisch' genoemd.
Hoe het echte kufisch eruit ziet, leest u morgen.

beeld & woord © conens & van wiechen