OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



maandag 19 augustus 2013
olifant middeleeuwen krulranken ivoortjes italië | sicilië italië fabelwezens duitsland 

blazen op een olifant



In een vitrine van het prachtige Berlijnse Museuminsel staat  (of ligt) Olifant. Een ongeveer 50 cm lange ivoren hoorn met reliëf. Dit soort hoorns werd gebruikt tijdens de jacht en in de oorlog, maar ook om de gasten naar de dis te noden. Zelden werden ze ingezet als muziekinstrument.  Deze hoorn werd waarschijnlijk in de elfde eeuw in Zuid-Italië of Sicilië gemaakt door ivoorsnijders die beïnvloed waren door producten afkomstig uit Fatimidisch Egypte. Of wellicht kwamen ze zelf daarvandaan. Immers Sicilië was tot midden elfde eeuw deel van het Fatmidische rijk. Maar de hoorn werd in ieder geval voor de 'Europese' markt gemaakt, want ze werden niet gebruikt in de middeleeuwse islamitische landen rond de Middellandse Zee.

 

Op deze Olifant zien we grootogige dieren met compacte lijven rondlopen in medaillons die - lijkt het - gevormd zijn door geometrisch in cirkels slingerende planten met hier en daar bladeren en vruchten. Een in de elfde eeuw al eeuwenoud thema van "bewoonde krulranken" waar we op deze OudWeb-log vaker bij stil staan.
De variatie aan (fabel)dieren is groot: leeuwen, pauwen, gevleugelde viervoeters, hazen met hele lange oren, hondachtigen en vierpoters die zichzelf in de rug bijten ....

Dat deze hoorns Olifant genoemd worden, is logisch: het materiaal (ivoor) komt van de olifant en de bijna legendarische Roelant, paladijn van Karel de Grote, had een hoorn met die naam waarop hij in doodsnood blies toen hij bij Roncesvalles werd aangevallen.