OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



woensdag 26 maart 2014
middeleeuwen ivoortjes italië | sicilië islam | kunst & architectuur egypte | cairo duitsland 

middeleeuwse bling-bling



Ivoren voorwerpen waren in de middeleeuwen duur. Via de handel kwamen ze in de elfde eeuw vanuit de islamitische landen naar Europa. Ook maakten enkele ateliers in Zuid-Italië of Sicilië, die in nauw contact stonden met het Fatimidisch Egypte, overdadig versierde ivoren hoorns (zie OudWeb-log aug 2013).
Maar in de twaalfde eeuw - de tijd van de kruistochten - veranderden de handelsverhoudingen in de Middellandse Zee. Pelgrims, handelaren en kruisvaarders reisden makkelijker naar het Latijnse Oosten en de handel over en weer bloeide. Met name het Normandische Sicilië - met Palermo als parel - was een belangrijke centrale spil van die mediterrane handel.
De prachtig met reliëfs versierde ivoren objecten waren in de elfde eeuw vanwege hun kostbaarheid alleen voorbehouden aan de rijke, adelijke elite van Europa (zie OudWeb-log 2013). Maar in de twaalfde eeuw steeg de vraag naar dit soort voorwerpen waaraan je status kon ontlenen. Maar dan wel, goedkoper!
De ivoorsnijders-ateliers van Sicilië (Palermo?) 'sprongen' in dit economische gat en boden prachtige bling-bling ivoortjes aan tegen een veel lagere prijs. De kistjes waren van hout. Binnenin bekleed met textiel was het hout daar dus niet te zien en van buiten bekleedden uiterst dunne plaatjes ivoor de hele oppervlakte. Men gebruikte het ivoor optimaal en de dunne plaatjes waren dan ook verschillend van vorm en grootte. Deze werden met kleine ivoren plugjes op het hout vastgezet.

Daarna werd met eenvoudige waterverf het gepolijste ivoor zó beschilderd dat de plugjes voor het oog verdwenen in sierlijke rozetjes en de naden tussen de plaatjes in geschilderde forse palmbomen of andere motieven. Het aantal gebruikte kleuren was beperkt, maar de gele goudverf viel overal op. De armatuur van de kistjes was van verguld metaal en leek dus van goud!
De ivoren doosjes en kammen zag er prachtig uit met hun glimmend ivoorwitte oppervlakte en beschilderde figuren en motieven met gouden accenten ... Niet alleen de adel, maar ook rijke handelaren konden toen hun schrijfgerei en juwelen ook in deze ivoren 'weelde' opbergen!
Een nieuwe trend was gezet .....