OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



woensdag 09 september 2015
goden | isis griekenland | kreta romeinen 

isis-mysterie



 

Zo'n tweeduizend jaar geleden geloofden velen in de grote, goede godin Isis, de voorbeeldige echtgenote en zorgzame moeder. Van Egyptische origine had ze aan het begin van onze jaartelling gelovigen in alle landen rond de Middellandse Zee.

In het mooie archeologische museum in Irakleio (Kreta) staat ze, levensgroot in marmer. Haar zware pijpekrullen zijn voor een deel bedekt met een sluier en op haar hoofd draagt ze de zonneschijf met maansikkel. In haar rechterhand heeft ze een sistrum, een soort metalen rammelaar. In haar linkerhand hield ze waarschijnlijk een emmertje dat nu is afgebroken. Zoals Isis daar in het museum staat, is ze uit haar vertrouwde omgeving gehaald. Ze staat daar als museumstuk, als kunst. Maar voor de gelovigen was dat beeld veel meer ....

Ze stond in de tempel voor de Egyptische goden in Gortyn (midden-Kreta), waar archeologen tempel-fundamenten én beelden terugvonden. Op een 90cm hoog podium stonden in de bijna vierkante tempelruimte enkele marmeren beelden: Serapis, de god van de doden, en Isis. Ook de driekoppige onderwereldhond Cerberus stond in marmer op dat podium. Van andere beelden werden slechts fragmenten gevonden.

Staande in de ruïnes van deze tempel hebben we veel fantasie nodig om de beelden a.h.w. "in geest" terug te plaatsen op hun podium. Maar dan ontdekken we iets heel bijzonders in deze tempel; de resten van een waterbekken en een trap die naar een kleine crypte-achtige ruimte leidt met in elke muur één nis.

De Isis-cultus was een mysterie-religie waarin de gelovigen pas na een periode van vasten door inwijding(en) werden toegelaten. Geheimhouding van de Isis-riten was een vereiste en - helaas voor ons - hielden de Isis-aanhangers zich strikt aan die geheimhouding. We weten er dus nog steeds maar heel weinig van. Maar een van de schaarse Romeinse bronnen (tweede eeuw) meldde dat de initiatie in de Isis-mysteriën gepaard ging met het sprenkelen van gewijd water op de inwijdeling, die daarna voor de voeten van de godin allerlei opdrachten moest volbrengen. Na opnieuw een periode van vasten naderde hij  uiteindelijk het "grensgebied van de dood", om daarna de zon te zien stralen midden in de nacht ...... kortom een prachtig geënsceneerde openbaring.

In de ruïnes van de Egyptische-goden-tempel stelden we ons voor hoe tweeduizend jaar geleden de trap naar de crypte, het water in het bekken en de beelden op het tempelpodium een prachtig decor geweest kunnen zijn geweest voor een emotionele doop in de Isis-cultus!
Maar zeker weten doen we niets; het blijft een mysterie ....

beeld & woord © conens & van wiechen