OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



maandag 17 september 2012
duitsland middeleeuwen 

hildegard van bingen



Vandaag in 1179 stierf de 81-jarige Hildegard van Bingen: een bijzondere vrouw die in haar eigen tijd werd bewonderd.

Al jong trok ze zich terug uit het leven en woonde ingekluist in het Disibodenberg-klooster (ten ZW van Mainz).  Daar kreeg ze visioenen die ze - zo vertelde ze - in opdracht van God op moest schrijven. Als bijzondere vrouw werd ze uiteindelijk geaccepteerd in de geestelijke (vooral mannen)wereld.  Bernard van Clairvaux (1090-1153), stichter van cisterciënzerkloosterorde die fulmineerde tegen pracht en praal in de kerk, verdedigde Hildegard en "hij vroeg de paus onder bijval van iedereen dat hij niet moest toelaten dat zulke een stralend licht door zwijgen zou worden overdekt; hij moest juist zo'n genade, die God in zijn tijd openbaarde, door zijn autoriteit bevestigen". Uiteindelijk besloot ze haar eigen (nonnen)klooster te stichten (Rupertsberg). Het aantal nonnen steeg en Hildegard stichtte een tweede klooster (Eibingen). Dat is nog steeds een nonnenklooster en het lijkt misschien romaans (van een afstand) maar werd gebouwd én gedecoreerd in begin twintigste eeuw.

Behalve het op schrift stellen van haar visioen, schreef Hildegard niet-visionaire boeken, bijvoorbeeld over heilzame planten & edelstenen en over de strijd tussen deugden & ondeugden. Verder schreef ze brieven aan keizer Frederik I Barbarossa (1152-1190), componeerde muziek en maakte haar eigen geheimschrift.


Voor onze Hildegard-lezingen hebben we haar sporen in Duitsland gevolgd. Veel reizen was niet nodig, want Hildegard was 'honkvast' en veel middeleeuwse resten van haar leven zijn niet bewaard gebleven. In de ruïne van het Disibodenberg-klooster staat bij een muurrest een bordje "Frauenklause ?" ..... zou ze daar op die plek ingekluist zijn geweest?
Maar de échte inspiratie voor de lezingen kwam in de huidige kloosterkerk van Eibingen, waar in de - wat wij dachten: lege - kerk ineens onverwacht de nonnen een van Hildegards composities zongen in een zijruimte. Uiteraard hebben we in de kloosterwinkel de cd gekocht van Hildegards muziek gezongen door 'haar' nonnen. Heel ijle muziek ... een prachtige achtergrond voor verdere studie over deze bijzondere en opmerkelijke middeleeuwse vrouw die vandaag ruim achthonderd jaar geleden overleed.
Misschien moeten we maar eens wat vaker bij haar stilstaan op ons web-log .......