OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



woensdag 07 november 2012
frankrijk renaissance sarcofagen & askistjes 

temperantia



Wij zijn opgevoed onder het regime van de drie R's: rust, regelmaat en reinheid. In de reclame voor alcoholische dranken lezen we dat we mogen genieten van het gebodene, maar wel met mate. Regelmaat en matigheid komen samen in de deugd Temperantia. Ze werd door de eeuwen heen op verschillende manieren vormgegeven. In de middeleeuwen als een vrouw die water in de wijnschaal goot (verdunnen van de wijn stond voor matigheid). Later werd ze afgebeeld met een breidel om de mens in toom te houden, zoals het bronzen beeld op het west-timpaan van het Stadhuis van Amsterdam (midden zeventiende eeuw).

Een zekere Georges uit de familie d'Amboise werd eind vijftiende eeuw kardinaal en bisschop van Rouen. Hij liet in zijn kathedraal een prachtig renaissance grafmonument maken. Zijn neef, naamgenoot en opvolger annexeerde een deel van dit grafmonument door ook zijn eigen beeld er op te plaatsen en marmeren oompje iets ter zijde te schuiven. Nu zien we beiden levensgroot in marmer achter elkaar bidden. Ze knielen op een basis die prachtig versierd werd met nissen waarin de zes Deugden als jonge vrouwen zitten.

Temperantia heeft hier behalve de breidel (afgebroken) in haar ene een klokje in haar andere hand. Dit klokje verwijst naar de regelmaat, naar de structuur in het leven. Zij zit in de nis omringd door allerlei renaissance elementen geïnspireerd door Romeinse vormen, zoals kleine cupidootjes.

Volgens de roddels liet vooral neefje zich tijdens zijn leven weinig gelegen liggen aan Temperantia. Ook het laten vervaardigen van zo'n luxueus en in die tijd erg modern grafmonument (1515-1525) lijkt in tegenspraak met deze Deugd, maar ja ... het was voor de kardinalen blijkbaar makkelijker haar af te beelden dan haar wijze raad op te volgen!