OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



woensdag 21 januari 2015
tunesië | carthago libanon syrië spanje glas & glasramen 

glazen blauwbaard!



Vier stuks lagen 35 jaar geleden – bij ons eerste bezoek aan Carthago – netjes bij elkaar in zo'n prachtige, ouderwetse vitrine. Ik was meteen verkocht. De mooie kleuren, het blauwe cirkelbaardje, de grote blauwe ogen en niet te vergeten de mooie krullen op het hoofd. Allemaal van glas. De krullen kunstig gedrapeerd rond het glazen gezichtje.

Het gaat om glazen gezichtskralen – variërend van 1 tot 7 cm hoog – die overal in het het gebied van de Phoeniciërs zijn gevonden. Het waren immers de Phoeniciërs die de Nieuwe Stad (Qrt-Hadash = Carthago) hadden gesticht in een ver verleden. Volgens de verhalen zou het prinses Elissa – Vergilius noemde haar Dido – en haar getrouwen zijn geweest die aan het eind van de negende eeuw vC de tirannie in de moederstad Tyrus, aan de Libanese kust, achter zich lieten om een nieuw leven te beginnen in hun eigen stad.

Vanaf de zevende tot in de eerste eeuw vC werden deze glazen kralen in de vorm van gezichtjes, dieren of druiventrosjes gemaakt en tegenwoordig zijn er ruim duizend bewaard gebleven. Vooral in Tunesië werden veel gezichtskralen gevonden en waarschijnlijk werden ze ook in Carthago gemaakt. Archeologen vonden veel van dit soort kralen als grafgift en dat zou kunnen betekenen dat men veronderstelde dat de gezichtjes het kwaad afweerden of dat ze behoorden tot geliefde sieraden die ook in de dood bij de drager of draagster moesten blijven.

De meest gedetailleerde gezichtskralen zullen prijzig zijn geweest, zodat alleen de elite ze kon betalen en dus dragen. Maar misschien ook in Carthago werden eenvoudiger, gestileerde gezichtskralen gemaakt die bereikbaar waren voor minder kapitaalkrachtige mensen.

Deze glazen blauwbaard – nu even in het winterse Leiden – met zijn zuinige gele mondje vertegenwoordigt voor mij een van de aspecten van Carthago: de Phoeniciërs.  
Carthago was een bloeiende stad aan die heerlijke Middellandse Zee gesticht door deze handelaren van de oudheid bij uitstek, die we op Cyprus & in Libanon, Spanje, Syrië & Tunesië tegenkwamen.

 

beeld © RMO Leiden & woord © conens & van wiechen