OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



woensdag 02 september 2015
goden romeinen syrië syrië | palmyra 

heerser van het universum



 

Bel was de oppergod, de heerser van het universum, van het al. Hij was de Zeus, de Jupiter van Palmyra. Hij 'woonde' in de cella van de grote Bel-tempel van Palmyra,  een rechthoekige ruimte van ongeveer 10 bij 30 m. Aan beide korte zijden was een diepe nis. De noordelijke nis was de belangrijkste (afb. hierboven). Daar stond het godenbeeld, onzichtbaar achter een gordijn.

Het plafond van deze nis (afb. hierboven) bestaat uit één stuk steen met een prachtig geometrisch patroon. In het midden – bijna niet meer te herkennen – was de buste van Bel afgebeeld omgeven door die van de zeven planeetgoden. In de cirkel rond hen waren de tekenen van de dierenriem gebeeldhouwd.
Onderop de latei van deze nis is nog wel de adelaar met gespreide vleugels te zien en (rechts) enkele sterren.
Hier verwijst de adelaar naar de oppermachtige god Bel, die in deze tempel met twee andere goden werd vereerd, met Aglibol (maan, die kwamen we ook al tegen bij Baalshamin) en met Yarhibol, een van orgine locale brongod die later ook als zongod werd vereerd.

Het pantheon van Palmyra was – in onze ogen – verwarrend: goden met verschillende functies en met bijna identieke namen. En dan lijken verschillende goden ook nog eens dezelfde actieradius te hebben! Niet zo verwonderlijk voor een handelsstad bij uitstek, waar verschillende stammen en bevolkingsgroepen hun eigen goden konden vereren.
Bel lijkt een soort al-god voor iedereen geweest te zijn.
Maar ook hij verdween en de tempelcella functioneerde in de middeleeuwen als moskee.

Arabische inscripties op de cellamuur memoreren het feit dat een zekere Abd as-Samad hier in het begin van de achtste eeuw was en dat de gouverneur van Damascus in de vijftiende eeuw het recht van de inwoners van Tadmor (Palmyra) herbevestigde dat zij hun vee mogen laten grazen op een nabijgelegen heuvel.

De cella van Bel was gewijd in 32 nC, de cella van Bel is niet meer .....

beeld & woord © conens & van wiechen