OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



maandag 31 augustus 2015
syrië | palmyra syrië romeinen goden 

de bel-tempel van palmyra




Eind mei vroeg ik me af: Hoe zal het Palmyra vergaan?

Palmyra is uniek. We hebben toen al kort de inwoners & hun huizen en de hoofdstraat de revue laten passeren. En vorige week hebben we vijf dagen lang aandacht besteed aan de Baalshamin-tempel: de bouw, de godheid als adelaar en als god met de baard, de tempel met Egyptische invloed en Baalshamin die het veld moest ruimen.
De grootste tempel van Palmyra was die van Bel (Baal, Zeus, Jupiter). De tempel werd in de eerste eeuw nC gebouwd – en vergroot in de tweede eeuw – op een plek die al honderden jaren aan de goden was gewijd. Als we in de ondergaande zon (afb. boven) de eerste blik werpen op de tempel zien we vooral stevige muren en de ingang tot tempelcomplex die in de twaalfde eeuw tot fort werd omgebouwd.

Achter de muren ligt het bijna vierkant tempelcomplex (205x210m). Rond de vier muren lopen in het complex zuilengalerijen die toegang geven tot een enorme open hof waarop (niet in het midden) de eigenlijke tempel staat. Deze tempel heeft acht zuilen aan de korte en 16 aan de lange zijde.

Deze zuilen (ca. 18m hoog) hadden oorspronkelijk verguld bronzen Korinthische kapitelen die allemaal verdwenen zijn. Wat moeten die prachtig in de zon – letterlijk – hebben geschitterd!

We weten dat een Griekse architect verantwoordelijk was voor de plattegrond, maar heel on-Grieks is het feit dat de ingang van de tempel aan de lange zijde in het westen is aangebracht (afb. hierboven). De cella is de kern van de tempel, als het ware de plek waar het godenbeeld stond. De Ionische – dus Griekse – kapiteelvorm werd gebruikt voor de halfzuilen aan de korte kant van de cellamuur (afb. onder).

De kanteelachtige versieringen op het dak zijn weer een toevoeging uit het verleden van deze regio. Versieringen die later in de islamitische architectuur werden overgenomen en ook in (bijv.) de moskee van Córdoba werden gebruikt.

Een van de companen van Bel was Aglibol, de maangod, die herkenbaar is aan de afgebeelde maan achter zijn hoofd (afb. hieronder).

Hij is gekleed in een lang broek – zoals ook de Palmyrese mannen droegen – maar verder draagt hij een romeinsachtig kuras.

In de cella stonden beelden van Bel, Aglibol en Yarhibol (zon) in een nis en niet – zoals gebruikelijk was in de Grieks-Romeinse wereld – vrijstaand op een sokkel. 

Overmorgen meer over die cella .... met Arabische inscripties.

beeld & woord © conens & van wiechen

Voor zwart-wit foto's van Palmyra, klik hier