OudWeb-log & MOZAÏEK - voorbije toekomst



dinsdag 19 augustus 2014
turkije romeinen renaissance goden dood 

vandaag exact 2000 jaar geleden



Augustus stierf vandaag precies 2000 jaar geleden.
Octavius, Octavianus, keizer Augustus - bevelvoerder, intrigant, (adoptief)zoon en opvolger van Julius Caesar, uiteindelijk onbetwist leider, keizer en 'hersteller' van de republiek. Hij wist de Romeinse 'media' te bespelen en een voorbeeld daarvan is zijn testament. Het werd kort na zijn dood in de senaat voorgelezen en gegraveerd op bronzen platen bij de ingang van zijn mausoleum in Rome geplaatst. Van deze platen is niets bewaard gebleven. Maar Augustus' testament werd in het Latijn 'en in het Grieks ook elders in het Romeinse rijk op monumenten ingekerfd.
De Vlaamse Busbequius geldt als her-ontdekker van de Latijnse versie van Augustus' testament. Als afgezant van Habsburgse koning – later keizer – Ferdinand moest Busbequius met de Ottomaanse sultan Suleiman de Grote onderhandelen over een wapenstilstand. Omdat de sultan op dat moment in 1555 in Amasya verbleef, reisde de gezant dwars door Klein-Azië (Turkije). Zijn 19de pleisterplaats vanaf Constantinopel (Istanbul) was Ankara. Busbequius was een man van zijn tijd, geletterd en thuis in zijn klassieken. Hij had dan ook meer aandacht voor Romeinse munten dan voor eigentijds kleurrijk Iznik-aardewerk.
Hij schreef in zijn Latijnse brieven over zijn bezoek aan Ankara het volgende: "Hier zagen we een schitterende inscriptie, een afschrift van die tafels, waarop Augustus een beknopt overzicht geeft van de daden die hij heeft verricht. Deze hebben we, voor zover de tekst leesbaar was, door onze mensen laten kopiëren. De inscriptie staat gebeiteld op de marmeren muren van een vervallen gebouw zonder dak, ooit misschien het paleis". Inderdaad het gebouw heeft nog steeds geen dak, maar we weten nu wel dat het geen paleis is, maar een tempel gewijd aan Roma en de vergoddelijkte keizer Augustus (foto aan begin van dit OudWeb-log). Busbequius gaat verder: "Bij binnenkomst heeft men de helft van de inscriptie aan zijn rechter-, de andere helft aan zijn linkerhand. De bovenste gedeelten zijn nog altijd bijna volledig. Het midden begint te lijden aan lacunes. De onderste regels echter zijn zo verminkt door slagen met knotsen en bijlen dat zo onleesbaar zijn. Dat betekent voor de letteren stellig geen gering verlies en dient terecht door de geleerden betreurd te worden" (vertaling Michel Goldsteen). Busbequius wist in 1555 nog niet dat op de lange cellamuur van dezelfde tempel in Ankara de Griekse versie van Augustus' testament was ingebeiteld. Hij kon dat ook niet weten, want in de zestiende eeuw waren huizen gebouwd tegen deze sterke Romeinse muur en daardoor was de inscriptie onzichtbaar geworden. Hoe dan ook Busbequius herontdekking van de Latijnse versie was erg belangrijk. Meer fragmenten van de tekst werden elders gevonden en langzaam maar zeker is nu de hele tekst van Augustus' testament bekend.

Op de foto (hierboven) ziet u het opschrift van de Latijnse versie: RERUM.GESTARUM.DIVI.AVGVSTI.... Over de daden van de vergoddelijke Augustus ....
Het detail van de Griekse versie (hieronder)

vertelt Augustus hoe hij het gebied van het Romeinse volk vergrootte en twee legers naar Aethiopia en Arabia trokken. Het laatste woord van dit hoofdstukje is goed te lezen: Maribas, de stad Marib in Jemen, misschien wel een van de zuidelijkste plekken ooit door een Romeinse leger bezocht.
Het testament van Augustus is een fascinerende tekst met waarheden & leugens, juistheden & onjuistheden, grootspraak & terechte op-de-borst-klopperij. Het is vooral ook een tekst die laat zien hoe Augustus zelf herinnerd wilde worden!

Wilt u even tweeduizend jaar terug .... op zaterdag 4 oktober geef ik een studiedag over deze keizer Augustus & zijn tijd.