palmyra & zenobia

lezing door drs Annet van Wiechen

dinsdag 14 februari 2017

14.00-16.00u
 
locatie: Zutphen, Dat Bolwerck, Zaadmarkt 112
 
  

Palmyra (Tadmor) kon gedijen omdat in dit woestijngebied van Oost-Syrië waterbronnen waren. Tot op de dag van vandaag is het een groene 'vlek' in een zand-gele omgeving. We weten weinig van de vroegste geschiedenis van de stad. De grote rijkdom van de stad dankte Palmyra aan de handel (karavanen) die vooral vanaf de eerste eeuw nC bloeide. 

Contacten met China, India, Indonesië en Sri Lanka zijn bewezen. Luxe-artikelen zoals zijde, peper, gember, saffraan, kruidnagel en kaneel werden verhandeld o.a. tegen glas, zout en aardewerk. Er waren gemeenschappen van Palmyrese handelaren in Dura Europos maar ook in Rome en Ostia. Dat betekende dat invloeden overal vandaag – uit de Romeinse, Griekse, Perzische, Aramese, Arabische, Joodse en Egyptische werelden – in Palmyra zicht- en hoorbaar aanwezig waren. Men leefde in de stad in stamverbanden en iedere stam had zo zijn eigen goden en heiligdommen. Prachtige tempelcomplexen zijn nog te zien; de grootste was de Bel-tempel met duidelijke Romeinse, Griekse en oosterse elementen. Langs de geplaveide hoofdstraat liepen zuilengalerijen en tegen deze zuilen stonden op consoles ere-beelden van belangrijke burgers. Overal zijn inscripties in het Griekse en Palmyrees teruggevonden. Prachtige huizen met peristylia werden gebouwd en sommige ruimten waren voorzien van een vloermozaïek. Mannen en vrouwen liepen in gewaden van linnen, katoen, wol of zijde, lagen aan of zaten op fraaiversierde bedden of zetels met prachtig bewerkte kussens. Vrouwen droegen een weelde aan sieraden. Het was een goed bestuurde en gemengde samenleving, waar zelfs prostituées belasting betaalden. Ook de laatste rustplaats van de rijke Palmyreees 
– in toren-, tempel- of hypogaeum-vorm – was mooi aangekleed; de gestorven familieleden werden bijna levensgroot in steen of soms in schildering vereeuwigd.

De meest bekende inwoner van Palmyra was ongetwijfeld koningin Zenobia of Bat-Zabbaï. Haar man Odainatus (Odenathus) was de ongekroonde koning van Palmyra, die loyaal bleef aan Rome en de machtige Perzen een militair lesje leerde.Toen hij in 267 overleed, nam Zenobia het heft in handen omdat haar zoontje Wahaballat of Vaballathus nog minderjarig was. Ze was een intelligente vrouw die dichters en filosofen uitnodigde en er alles aan deed om Palmyra's handel veilig te stellen in deze enigszins chaotische derde eeuw. Wat haar precies voor ogen stond, is niet met zekerheid te zeggen. Toen ze haar generaals opdracht gaf gebied te veroveren op de Romeinen, wilde ze daarmee meer macht hebben of een eigen Zenobia-rijk stichten? 

Aangezien de keizerlijke Romeinse top vanwege interne problemen niet in staat was direct adequaat tegen Zenobia's expansiedrang op te treden, kon ze grote delen van Klein-Azië, Syrië en Egypte veroveren op de Romeinen. Wat was de reactie van de Romeinse keizer?

Kortom, een lezing over een rijke stad & een bijzondere vrouw. 

 

 betalingsvoorwaarden en strippenkaart

 deze lezing of een lezingen-strippenkaart cadeau geven

klik hier om de Zutphen-folder te zien of te downloaden