studiedagen & lezingen in het RMO te leiden

 

Organisatie & spreekster: archeologe Annet van Wiechen (conens & van wiechen)

Een goede gelegenheid om het nu even te vergeten en in het verleden op zoek te gaan naar spannende verhalen, bijzondere ontwikkelingen of markante personen.

 

 

2018

Precies 60 jaar geleden namen mijn ouders mij als kleuter voor het eerst mee naar dit museum. Hier begon mijn fascinatie voor het bestuderen van het verleden en dat heeft me nooit losgelaten. Ik studeerde archeologie in Leiden en bezocht de ruïnes van de Griekse en Romeinse wereld. 

Ook in de diepste put van mijn leven waren het de vertrouwde objecten van het RMO en het Romeinse verleden die me langzaam maar zeker – als via een denkbeeldige ladder – weer omhoog deden klauteren.

Voor mij reden om enkele van mijn favoriete RMO-objecten in lezingen aan u voor te stellen. Als een ware detective probeer ik feiten te achterhalen (waar, wanneer, waarom, hoe, door wie) en verbanden te leggen om uiteindelijk het 'leven' van het object virtueel te reconstrueren en terug te plaatsen in zijn eigen culturele ambiance. Ook enkele algemenere onderwerpen komen aan bod.

 

 

2019 

zeven studiedagen

Constantinopel - Cairo - Córdoba

hoe de mediterrane wereld veranderde

Eens was de Middellandse Zee voor de Romeinen Mare Nostrum (Onze Zee). Met de stichting van Constantinopel (330nC) werd het machtscentrum langzaam maar zeker van Rome naar het oosten verplaatst. De ondergang van het West-Romeinse rijk, gebeurtenissen in de zevende eeuw en de komst van een nieuwe religie (islam) maakten de Middellandse Zee tot een scheiding tussen cultuurgebieden die zij tot de dag van vandaag is. In enkele studiedagen (2019 en begin 2020) wil ik in min of meer chronologische volgorde de verschillende machthebbers, hun materiële cultuur en hun politieke & religieuze stromingen bespreken. Aandacht ook voor het dagelijkse leven, ooggetuigenverslagen en voor onderlinge spanningen & strijd, interacties & handel tussen en wederzijdse beïnvloeding van de werelden van Keizers & Kaliefen & Franken.

Uit eigen waarneming ken ik de overblijfselen van die werelden en heb ik ter plekke (de resten van) kerken & moskeeën, burchten & steden, woestijnkasteeltjes & paleizen bestudeerd. Voor deze studiedagen put ik dan ook uit eigen omvangrijk beeldarchief! 

De studiedagen kunnen ook heel goed onafhankelijk van elkaar gevolgd worden.
Voor meer inhoudelijke informatie volg de link bij elke studiedag.

 

9 feb - Byzantijnse wereld tot ca. 1200 Stichting van Constantinopel (Istanbul), uitbreiding Byzantijnse rijk ten tijde van Justinianus (r.527-565) en Theodora, militaire veroveringen, bouw van de Hagia Sophia, mozaïeken in Ravenna & Dafni, rotskerkjes in Cappadocië, Syrisch-Byzantijnse steden, iconografie & iconoclasme.

 

9 mrt - Islamitische wereld tot ca. 750 Eerste erfelijke dynastie van de islamitische wereld: de Omayyaden. Periode van arabisering, islamise­ring en zoektocht naar eigen symbolen & beeldtaal. Grote moskee in Damascus & Rotskoepel in Jeruzalem en aandacht voor de unieke zgn. woestijnkasteeltjes in Syrië, Jordanië, Libanon, Israël en de Palestijnse gebieden.

 

13 apr - Islamitische wereld tot ca. 1200 Abbasiden stichtten Bagdad en bouwden paleizen in Raqqa en Samarra, stuurden een olifant naar Karel de Grote, stichtten het Huis der Wijsheid. Ook aandacht voor de stormachtige ontwikkeling van geglazuurd aardewerk, Ibn Tulun in Cairo, Aglabiden in Kairouan (Tunesië) & de Fatimiden van Cairo.

 

3 aug - Tijd van de kruistochten ca. 1094 - ca. 1170 Situatie rond 1094 in oostelijk Middellands Zeegebied & Europa, reden van zgn. kruistochten, ontstaan van Frankisch gebied, het zgn. Outremer, Melisende (†1161) koningin en regentes van Jeruzalem, burchten & ridderorden, zgn. kruisvaarderskunst, wederzijdse beïnvloeding, (on)begrip, be- & verwondering.

 

5 okt - Ayyubiden & Mamlukken & Franken 1170 - 1500 Nieuw militair elan onder Nur ad-Din en Salah ad-Din ofwel Saladin (r.1169-1193), die zijn machtsgebied sterk uitbreidde, de macht in Egypte naar zich toetrok en Jeruzalem veroverde (1187). Onder zijn opvolgers, de Ayyubiden, bloeiperiode in Syrisch gebied & Egypte. Opnieuw zgn. kruistochten. Ayyubiden werden via sultanin Shajarat ad-Dur opgevolgd door de Mamlukken, die de Mongolen versloegen (1260) en de laatste Frankische stad innamen (1291). Grote bloei van Cairo, schitterend geëmailleerd glas, geglazuurd aardewerk & metalen objecten.

 

9 nov - laatste eeuwen van Byzantium ca. 1200 - 1453 Interne opvolgingsproblemen, zgn. vierde kruistocht (1204) onder leiding van Venetië, Latijnse keizerschap in Constantinopel, herovering van de stad (1261) door Byzantijnse keizer (Palaeologen), laatste bescheiden bloei, Christus-in-Chora kerk in Constantinopel, kerken in Mistras en op Kreta. Ooggetuigenverslagen van laatste jaren van Byzantium, de relatie met Europa en de daadwerkelijk verovering van de stad door sultan Mehmed II.

 

14 dec - Al-Andalus & Maghreb ca. 700-1492 West-Omayyaden van Córdoba. Aandacht voor grootse moskee, de koninklijke stad Medina Azahara, geglazuurd aardewerk & ivoren doosjes. Uiteenvallen kalifaat in begin 11e eeuw. Reconquista, Almoraviden & Almohaden, Nasriden van Granada & Meriniden van de Maghreb. Typisch voor Spanje zijn de mengculturen tussen N en Z: mozarabisch en mudéjar.  

 

 

conens & van wiechen heeft de volgende studiedagen al gegeven: 

in 2017: feb Ovidius' Metamorphosen • apr beeldverbod • okt Troje, feiten & fictie • dec Tempelberg, feiten & ficte
in 2016
: jan Damascus & Córdoba, feb Palmyra & Zenobia, feb Hadrianus, mrt Jeroen Bosch, apr Baalbek, okt Romeinse brood & spelen, over de gladiatoren, nov Apuleius' Gouden Ezel
in 2015: jan Carthago - apr Wat bezielde toch die pelgrim? - sep Romeinse mysterie-religies - okt Rome & Constantijn de Grote
in 2014: okt keizer Augustus - nov Karel de Grote
in 2013: jan studiedag Alhambra-paleizen - apr studiedag Alexandrië & Petra - 
sep studiedag Byzantijns Cappadocië - eind dec speciale lezing: de kerst-EZEL
in 2012: jan studiedag  Etrusken - sept studiedag Odysseus.