studiedag: islamitische wereld tot ca. 1200

zaterdag 13 april 2019

inschrijven vóór 3 april 2019

 

Rond midden 8e eeuw hadden de Abbasiden de Omayyaden ter zijde geschoven en de macht en het bestuur naar zich toegetrokken. Zij stichtten de ronde stad Medina as-Salam (Bagdad) als hoofdstad.  We zien hoe in deze periode het hofceremo­nieel steeds uitgebreider werd, de militaire en bestuurlij­ke bu­reaucratie sterk toenamen en de kalief met zijn hofhouding zich meer en meer terugtrok.

Tijdens de regering van Harun ar-Rashid (r.786-809), die graag in het Syrische Raqqa verbleef, kwamen twee Frankische edelen met hun joodse tolk en reisleider Isaak naar zijn hof om hem de geschenken van Karel de Grote aan te bieden. Harun gaf de westerlingen op zijn beurt een enorm gewichtig geschenk mee voor hun koning: een olifant! Deze bereikte Aken op 13 juli 802!

Een van Harun's opvolgers stichtte het Huis der Wijsheid in Bagdad waar oude Griekse en Perzische handschriften werden vertaald. In 836 besloot de kalief Bagdad te verlaten en in Samarra – 125km noordelijker – zijn nieuwe, eigen paleizen te laten bouwen. Duitse opgravingen in begin 20e eeuw schetsen het beeld van enorme uitgestrekte paleizen met een eindeloze opeenvolging van kamers, open hoven, ontvangstruimten etc. In deze periode maakte het geglazuurde aardewerk een stormachtige ontwikke­ling door, ongekend in de geschiedenis van de ceramiek. Ik vertel er graag over, omdat veel van dit aardewerk ook in  musea in Europa aanwezig is.

Vanaf de 9e eeuw nam de macht van de kalief steeds meer af. Locale bestuurders namen het heft in eigen hand, zoals in Ibn Tulun in Cairo (870), de Aglabiden in Tunesië (Kairouan, 800-909) en uiteindelijk de sjiitische Fatimiden, die in 973 hun hoofdstad bij Fustat aan de Nijl stichtten: Cairo. Deze rechthoekige paleisstad was bestemd voor de vorst en zijn hofhouding. Hoewel weinig van de paleizen bewaard bleef, hebben we ooggetuigenverslagen én gebouwde echo's o.a. op Sicilië! Enkele religieuze bouwwerken – o.a. al-Azhar, al-Hakim en al-Aqmar-moskeeën – laten nu nog prachtig de Fatimidische vormentaal zien. Ook werden toen schitterende bergkristallen, ivoren objecten en geglazuurd aardewerk in Egypte geproduceerd.
Na de dood van de laatste Fatimiden-kalief nam Salah ad-Din ofwel Saladin in Egypte de macht over (1171). 

 

 • •

Locatie Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28, 2311 EW Leiden 
Bereikbaarheid: klik hier

Tijd De studiedag begint om 10.30u (precies) en is rond 16.00u afgelopen. De dag bestaat uit vier lezingen van ca. 60 minuten. 

Kosten studiedag  € 59,00 p.p. 
INclusief BTW & syllabus, maar EXclusief thee/koffie, lunch & de museumtoegang
(gratis voor museumkaarthouders, anders € 12,50 p.p.).

 

Inschrijven klik hier