geschiedenis & kunst van noord-spanje

asturische koninkrijk & mozarabische kunst

 

In Noord-Spanje zijn  in adembenemende berglandschappen prachtige kerkjes te vinden uit de negende en tiende eeuw. Nadat de moslims een groot deel van het Iberisch Schiereiland hadden veroverd, vluchtten enkele Visigotische edelen naar het bergachtige noorden van Spanje.
Daar in het Cantabrisch gebergte wisten zij onder leiding van een zekere Pelayo de basis te leggen voor het christelijke koninkrijk van Asturië.

Toen Alfon­so II el Casto (791-842) op zijn  ‑ soms wankele - troon zat, werd Oviedode hoofd­stad en bisschopsze­tel van het Asturische rijk. Alfonso II had duidelijke aspira­ties: herstel van zijn Visigotisch erfgoed (dus heroveren van het islamitische al-Andalus), contacten met Karel de Grote (768-814) en bouw van een paleis en kathedraal in zijn hoofdstad Oviedo.

Rond 813 bracht de bis­schop van Iria Flavia (El Padrón) de vorst het bericht dat het graf van apostel Jacobus was gevon­den in Galicië en Alfonso II liet "op het graf van de apostel een kerkje bouwen", het in de middeleeuwen zo populaire bedevaartsoord Santiago de Com­poste­la.

Uniek voor Spanje zijn de mozarabische kerkjes.
De christenen van Al-Andalus werden later mozaraben genoemd, afgeleid van het Arabische woord voor 'gearabizeerd'. In hun christelijke (mozarabische) architectuur zijn vormen en details terug te vinden die kenmerkend zijn voor de islamitische architectuur van Al-Andalus.
Voorbeelden van mozarabische kerkjes zijn vooral in Noord-Spanje bewaard gebleven, waar kloosterkerken werden gebouwd door monniken die vanaf de tiende eeuw Al-Andalusverlieten en zich vestigden in het door de christelijke vorsten heroverde gebieden in het noorden. Zij namen hun mozarabische vormentaal mee.
Prachtige voorbeelden van mozarabische architectuur zijn nog te zien in San Millán de la Cogolla, Peñalba de Santiago (ca. 930), San Miguel de Escalada (913), San Miguel de Celanova (936).

Kortom, deze lezing vertelt over het ontstaan in Asturias van de Spaanse, christelijke koninkrijkjes, over het begin van het bedevaartsoord Santiago de Compostela en probeert de mozarabische architectuur te doorgronden!