rhodos, eiland van de zon

 

De wereld was al verdeeld onder de goden, toen zonnegod Helios van zijn dagelijkse oost-west reis terugkwam. Wat Helios betrof hoefde er geen herindeling plaats te vinden. Hij nam genoegen met een onderwater-eiland dat hem "voedselrijk voor mensen en gunstig voor schapen" toescheen. Zeus liet het eiland boven de zeespiegel uitstijgen en Helios vernoemde zijn nieuwe bezit naar zijn vrouw Rhodè. Zo zou volgens de vijfde-eeuwse Griekse dichter Pindarus het eiland Rhodos zijn ontstaan.

Kamiros, Ialysos en Lindos waren de oudste steden op Rhodos. Rhodos-stad werd aan het eind van de vijfde eeuw vC gesticht. Na de dood van Alexander de Grote koos Rhodos de zijde van de in Egypte heersende Ptolemaeën. Dat zinde Antigonus, heerser over het Syrische gebied, niet. In 305 vC belegerde Antigonus' zoon, Demetrius, Rhodos-stad met veel schepen en een enorm leger. Ondanks deze overmacht wist de stad het een jaar lang uit te houden. Omdat hij respect had voor de onverzettelijkheid en moed van de inwoners van Rhodos-stad, gaf Antigonus zijn zoon bevel de belegering te staken en vrede te sluiten. Rhodos bleef zelfstandig, maar zou bij conflicten Antigonus' kant kiezen, behalve tegen Egypte! Het achtergelaten oorlogstuig werd verkocht en van het geld richtten de Rhodiërs een schitterend bronzen beeld van hun beschermgod Helios op: de kolos van Rhodos, een van de klassieke zeven wereldwonderen.

In de Romeinse periode was Rhodos vooral bekend om zijn redenaars en veel Romeinen kwamen dan ook op het eiland hun kennis bijspijkeren. In de middeleeuwen kwamen veel handelaren en kruisvaarders langs.

In 1309 werd Rhodos veroverd door de Johannieters en Rhodos-stad werd een belangrijk handelscentrum. In de vijftiende eeuw deden de Ottomanen tevergeefse pogingen om het eiland te veroveren. Toen sultan Mehmed II in 1481 overleed, streden zijn zonen Bayazid en Djem om de macht. De oudste (Bayazid) won die strijd. Djem vluchtte naar Rhodos en werd daar gastvrij ontvangen door de Johannieters die hem doorsluisden naar Frankrijk.

Na een lange belegering en hevige strijd veroverden de Turken in 1522 het eiland. Een gebeurtenis die prachtig verbeeld is in Ottomaanse miniaturen. Rhodos was vanaf 1912 Italiaans en in de tweede wereldoorlog ook korte tijd in Duitse handen. Pas in 1947 werd Rhodos een deel van Griekenland.

In deze lezing aandacht voor alle aspecten van de woelige Rhodos-geschiedenis, van het  overal nog zichtbare én van het verdwenen verleden, zoals de kolos van Rhodos.