palmpasen, palmezel & andere ezelritten

iconografie 


 

Jezus' intocht in Jeruzalem is een van de meest afgebeelde scènes uit zijn leven.  Deze gebeurtenis werd in de middeleeuwen ook herdacht in een processie, incl.  houten ezel, de zg. palmezel!
Volgens sommige legenden zou de ezelin van de intocht niet langer hebben willen blijven in Jeruzalem, de stad waar haar berijder gekruisigd zou worden. Via Cyprus, Rhodos, Malta en Aquileia kwam ze uiteindelijk in Verona terecht, waar ze stierf. Haar relikwieën werden daar of in Genua nog lang vereerd, getuige de stevige kritiek die filosoof Bruno († 1600) had op licht-gelovigen die aldaar de relikwie van de ezelsstaart vereerden. "Raak 'm niet aan, kus 'm en geef vooral een aalmoes", aldus de nonnen die over deze relikwie waakten.

In de middeleeuwen vatte men de Jeruzalem-intocht per ezel(in) wel op als een verwijzing naar de nederigheid van Jezus. De kerk vond de ezel dan ook het beste rijdier voor clerus, maar paus Gregorius de Grote († 604) vond een ezel voor zichzelf té min, zo gaat het verhaal. Het nederige rijdier van Jezus werd door de protestanten als beeld gebruikt om de paus belachelijk te maken. Jezus reed in alle eenvoud op een ezel, terwijl een prachtig en rijk uitgedoste paus op een fier paard zat.

Ook in de joodse en islamitische traditie zijn enkele ezel-berijders van groot belang.
En wie kent niet de Turkse geleerde, grappige, platvloerse en naïeve ezelrijder Nasreddin hodja (dorps-imam)?

Ook aandacht in deze lezing voor de ezelrijders die tot in de zestiende eeuw onvrijwillig op een ezel moesten zitten. Al dan niet naakt of achterstevoren was deze ezelrit een straf en werd als een publieke vernedering ervaren.