lezing: eerbiedwaardig apollo-orakel van delphi

de stem van de god .....


 

De tempel van Apollo in Delphi was eeuwenlang hét bekendste orakel van Grieken & Romeinen. Hier vroeg men ruim duizend jaar lang de god om raad tot het tempelcomplex in 390 op bevel van keizer Theodosius werd gesloten.

Voordat de Grieken hun nieuwe kolonies buiten Griekenland stichtten, vroegen ze Apollo in Delphi om raad en aanwijzingen. De god sprak, maar zijn woorden waren vaak nogal cryptisch.

Aanvankelijk was Delphi de heilige plek van Gè of Gaia (Aarde), maar zij werd wellicht rond 800 vC 'verdrongen' door Apollo toen hij de slang-draak Python versloeg. Vandaar dat Apollo de bijnaam Pythius kreeg. Op zijn beurt werd Apollo bedreigd door Herakles en Dionysos, die ook na Apollo's zege beiden vereerd bleven in Delphi. De oudste Apollo-tempelresten dateren uit de zevende eeuw vC. In 548 vC brandde deze tempel af en een nieuwe tempel werd gebouwd mede dankzij financiële steun van Atheense bannelingen die op die manier Delphi en Apollo aan hun kant probeerden te krijgen. Waarschijnlijk door een aardbeving werd deze tempel in 373 vC verwoest. Na ruim veertig jaar was de tempelherbouw voltooid.

In deze tempel stond de heilige laurierboom van Apollo en twee van zijn beelden – één van goud en één van cipressenhout. Ook was er een gat in de grond waaruit damp kwam. Pythia – zo werd de Apollo-priesteres genoemd – zat op een drievoet boven dat gat en door de damp en het kauwen van laurierbladeren raakte ze in 'trance'. Haar onsamenhangende klanken – zo geloofde men – waren Apollo's woorden die door de priesters in een orakel-uitspraak werden 'vertaald'.

Ter ere van Apollo hield men ook – aanvankelijk om de acht jaar, later om de vier jaar – de Pythische spelen die door Apollo zelf waren ingesteld. De prijs bestond uit een zegekrans van laurierbladeren van Apollo's heilige boom.

Delphi was ook een plek waar de Griekse steden zich graag wilden laten zien. Ze bouwden hun schathuisjes, plaatsen standbeelden of gaven Apollo een deel van een veroverde buit. Polygnotus, een van de beroemdste Griekse schilders, had enkele prachtige schilderingen gemaakt, o.a. over de val van Troje. Hiervan en van die prachtige standbeelden is vrijwel niets bewaard gebleven, maar gelukkig voor ons beschreef de tweede-eeuwse reiziger Pausanias Delphi zeer uitgebreid, zodat we met zijn woorden in ons achterhoofd deze schilderingen en de ruïnes van Delphi enigszins kunnen reconstrueren.

Laat u in deze lezing meevoeren door een van de bekendste tempelcomplexen van de oudheid!