moskeeën van damascus & córdoba

monumenten van de omayyaden 
 

Na de verovering van Damascus in 635 werd een gedeelte van de Johannes-de-Doper-kerk, gebouwd in de Romeinse Jupiter-tempel, ingericht als moskee. De Omayyaden kalief Al-Walid I (r. 705-715) gaf bevel de kerk op te kopen en een nieuwe moskee te bouwen binnen de oude, Romeinse ommuring.
Volgens Arabische bronnen werkten hier Kopten, Perzen, Grieken en handwerkslieden uit Noord-Afrika. Het werd een moskee "die", zo zou de kalief zelf gezegd hebben, "nog nooit door mijn voorgangers is gebouwd en die mijn opvolgers nooit zullen bouwen!" De rijke decoraties (mozaïeken, marmeren platen, wingerd-fries) zijn voor een deel nog bewaard gebleven, vooral rond het open hof. Hoe moeten de voorstellingen van de goudkleurige mozaïeken geïnterpreteerd worden?

In 750 werd de Omayyaden-dynastie met geweld terzijde geschoven en de laatste mannelijke telg,  Abd al-Rahman, vluchtte naar Spanje waar hij de macht naar zich toetrok en in Córdoba een nieuwe moskee liet bouwen (785). Zijn nazaten breidden deze moskee steeds uit. In de tiende eeuw liet de vorst van Al-Andalus mozaïek-verfraaiing aanbrengen als reminicentie aan de grote Damascus-moskee van zijn voorouders.