lezing acropolis van athene

toevluchtsoord, zetel der goden, fort & monument

 

 

Waar eens mensen hun toevlucht zochten, kregen uiteindelijk de goden hun eigen ruimte. Onder hen bevond zich Athena, beschermgodin van wetenschappen en oorlog. Nadat de Perzen, die in 480 vC plunderend door Attica en Athene trokken, waren verslagen, begon Pericles vanaf 448 vC energiek met de restauratie - of liever: herbouw - van de heiligdommen onder de bezielende leiding van zijn vriend Phidias: Parthenon, Erechteion en het Nikè-tempeltje.

Romeinen restaureerden waar nodig en bouwden vlakbij het Parthenon een rond tempeltje gewijd aan Roma & Augustus. De religie veranderde: de oude goden hadden afgedaan en het Parthenon werd vanaf 435 een christelijke kerk. In de middeleeuwen waren Catalanen, Florentijnen en Venetianen meester van de Acropolis.
Enige jaren na de verovering van Constantinopel in 1453 verdreven de Ottomanen de laatste vertegenwoordiger van het Latijnse Hertogdom uit Athene.

De Acropolis kwam in Turkse handen en de christelijke kerk in het Parthenon werd een moskee, de klokketoren een minaret. Na de mislukte tweede belegering van Wenen (1683) trokken de Ottomanen zich terug en een alliantie van o.a. Oostenrijk en Venetië probeerde gebied te veroveren op het Ottomaanse rijk. Athene - of liever de Acropolis - werd belegerd door generaal Morosini en zijn mannen. Een voltreffer raakte het Parthenon waar de Turken hun kruit hadden opgeslagen en ... BOEM!

De Turken werden voor korte tijd verdreven en Morosini probeerde een souvenirtje van het Parthenon mee te nemen. Maar toen de beeldengroep van het (west) tempelfronton in de takel hing, braken de touwen en alles viel in stukken. Morosini liet ze maar liggen en trok verder. De Turken konden hun Atheense stellingen later weer innemen, maar het Parthenon bleef een ruïne ... en het in stukken gevallen fronton kunnen we - dankzij de inzet van Lord Elgin - nu bewonderen in het British Museum (Londen). Deze Elgin Marbles zijn nog steeds het onderwerp van verhitte discussies tussen Engeland en Griekenland. 

Toen de Acropolis in Griekse handen was, begon vanaf 1834 een periode van grote historie-schoonmaak. Na al die afbraak- en herbouwactiviteiten, opgravingen en aanpassingen moet men zich nu wel afvragen:
welke Acropolis zien wij tegenwoordig?